Κείμενα

απο τον πατήρ Ἀθανάσιο Μάργαρη

Κείμενα / Η προσευχή στον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο


Προσευχή είναι η συνομιλία του ανθρώπου με το Θεό. Είναι το κύριο έργο των Αγγέλων. Την ώρα της προσευχής η ψυχή του ανθρώπου ξεπερνά τα κτίσματα, διασχίζει νοερά τον αέρα, προχωρά πάνω από τον αέρα, διασχίζει το σύνολο των  αστέρων, ανοίγει τις  πύλες των ουρανών, ξεπερνά τουςαγγέλους και αφού βρεθεί πάνω από όλη την κτιστή φύση, έρχεται κοντά σ`αυτή την Αγία Τριάδα. Εκεί προσκυνά το Θεό, εκεί αξιώνεται να  γίνει συνομιλητής με  τον Ουράνιο Βασιλιά. Εκεί η ψυχή αγκαλιάζει με τρόπο ανέκφραστο τον Κύριο, όπως  ακριβώς το μικρό παιδί  αγκαλιάζει τη μητέρα του  και με δάκρυα  φωνάζει  δυνατά, επιθυμώντας να  απολαύσει  το  θεϊκό  γάλα.

Όπως  ο ήλιος χαρίζει στο σώμα το φως,έτσι και η προσευχή χαρίζει το  φως  στην ψυχή. Και όπως ο τυφλός ζημιώνεται που δε βλέπει τον ήλιο,τόσο ζημιώνεται και ο χριστιανός που δεν προσεύχεται.Οι προσευχές είναι  τα νεύρα της ψυχής.Όπως το σώμα συγκρατείται με τα νεύρα και τρέχει και  στέκεται όρθιο,έτσι και οι ψυχές αποκτούν αρμονική σύσταση με τις άγιες προσευχές και τρέχουν με ευκολία το δρόμο της ευσέβειας.

Και ο ίδιος ο Χριστός,αν και δεν είχε ανάγκη να προσεύχεται,γιατί ήταν ο Θεός,αποσύρονταν πολλές φορές,μακρυά από τους ανθρώπους,για να  προσευχηθεί,για να μας διδάξει ότι πρέπει να προσευχόμαστε στον ουράνιο Πατέρα.Και ,για να μας δείξει πως πρέπει να καταφεύγουμε πάντοτε στο Θεό και να επιμένουμε στην προσευχή μας,είπε την παραβολή του άδικου  κριτή( Λουκ. 18,1-8).Ήταν σε κάποια πόλη ένας άδικος δικαστής,που δε φοβόταν το Θεό,ούτε τους ανθρώπους ντρεπόταν.Κάποια χήρα γυναίκα  διαρκώς  τον ενοχλούσε να της αποδώσει το δίκαιο στη διαφορά της με κάποιον άλλον συνάνθρωπό της.Εκείνος όμως  την αγνοούσε.Αυτή συνέχεια τον ενοχλούσε και κάποια στιγμή λύγισε τη σκληρότητά του.Για να μην τον ενοχλεί,της απέδωσε επί τέλους το δίκαιο.Αν το σκληρό δικαστή τον λύγισε  η επιμονή της γυναίκας  αυτής,πόσο μάλλον ο Θεός Πατέρας,που είναι πράος,αγαθός και φιλάνθρωπος θα μας  ακούσει και θα απαντήσει  στις προσευχές μας .

Τη χρειαζόμαστε την προσευχή. Διότι 
1) Επικοινωνούμε με το Δημιουργό μας και Πατέρα μας.Στην Κυριακή προσευχή,που μας τη  δίδαξε ο ίδιος ο Κύριος,λέμε«Πατέρα μας,που είσαι στους ουρανούς».

2) Έχουμε πολλές ανάγκες,πολλά προβλήματα ατομικά και οικογενειακά και για τη λύση τους χρειαζόμαστε τη  βοήθεια  και το φωτισμό του Θεού.

3) Ο διάβολος συνέχεια μας πολεμάει.Η προσευχή είναι το όπλο μας,για να αποκρούσουμε τις επιθέσεις του.

Τι πρέπει να ζητάμε από το  Θεό με τις προσευχές μας;

Οπωσδήποτε θα ζητάμε να μας  δίνει το φωτισμό του να μπορούμε να λύνουμε τα καθημερινά μας προβλήματα ,μικρά ή μεγάλα, θα ζητάμε να μας δίνει την καθημερινή μας τροφή( ο ίδιος ο Κύριος μας είπε στην Κυριακή προσευχή να ζητάμε τον άρτον τον καθημερινό), και να συγχωρεί τις αμαρτίες μας,που πολλές φορές μας δημιουργούν στην ψυχή ένα μεγάλο βάρος.αλλωστε ο ίδιος ο Χριστός μας είπε: «ελάτε προς εμένα όλοιοι κουρασμένοι και φορτωμένοι με το βάρος των αμαρτιών και εγώ θα σας  ξεκουράσω» ( Ματθ.11,26).Ο Τελώνης,στην παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου (Λουκ.18,10-14),ζητούσε διαρκώς αυτή την συγχώρεση των αμαρτιών του,που ένιωθε πως ήταν πολύ μεγάλες,λέγοντας την όμορφη,σύντομη προσευχή «ο Θεός ελέησόν με τον αμαρτωλό».Και ο Θεός τον άκουσε.Θα ζητάμε ακόμη να μας δυναμώνει στον αγώνα μας να πολεμάμε τα πάθη μας,που και μας τους ίδιους βλάπτουν και τους συνανθρώπους μας που είναι γύρω μας.Να πολεμάμε  το θυμό και τον εγωισμό μας.Θα ζητάμε δύναμη να συγχωρούμε αυτούς που μας φταίνε.Θα προσευχόμαστε και για τους εχθρούς μας.Ο ίδιος ο Κύριος το ζητάει «να προσεύχεσθε για εκείνους που σας βλάπτουν...για να γίνετε όμοιοι με τον πατέρα σας τον ουράνιο»(Λουκ.6,28,35).αλλωστε και ο ίδιος μας έδωσε αυτό το παράδειγμα,όταν ήταν πάνω στο σταυρό λέγοντας «συγχώρεσέ τους,γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν»( Λουκ.23,34).Ας μιμηθούμε και τον Πρωτομάρτυρα Στέφανο,που ενώ τον λιθοβολούσαν οι Ιουδαίοι,εκείνος γονατιστός,με πολλή κατάνυξη,προσευχήθηκε στο Θεό λέγοντας «Κύριε,μη λογαριάσεις σ` αυτούς αυτή την αμαρτία»(πραξ.7,60).Να ζητάμε να αυξάνει η πίστη του Χριστού στον κόσμο,για να σωθούν περισσότεροι άνθρωποι και να δοξάζεται ο Θεός.

Και,όταν φύγουμε από τον κόσμο αυτό, να μας χαρίσει τα αιώνια αγαθά Του,τη χαρά και αγαλλίαση που απολαμβάνουν οι αγγελοί του στον ουρανό.Στην προσευχή μας δεν πρέπει να αναφέρουμε ποτέ τα κατορθώματά μας,γιατί αυτά τα ξέρει ο Θεός και είναι μεγάλος εγωισμός να το κάνουμε.Τότε θα πάθουμε ό,τι έπαθε και ο Φαρισαίος της παραβολής.Δεν εισακούστηκε η προσευχή του,γιατί είχε πολύ εγωισμό.

Ο Θεός δεν ακούει πολλές φορές τις προσευχές μας,γιατί δε γίνονται από τα βάθη της καρδιάς μας.Μπορεί το στόμα και τα χείλη μας να λένε την προσευχή,αλλά ο νους και η καρδιά να μετράνε χρήματα και τόκους,να κάνουν συναλλαγές και εμπόριο.Μερικοί,όταν προσεύχονται, χασμουριένται,τεντώνονται,γυρίζουν από δω και από εκεί και δείχνουν μεγάλη αδιαφορία.Και στο τέλος φεύγουν από την προσευχή με άδεια χέρια.Δεν κέρδισαν τίποτε.Γιατί ο διάβολος,επειδή γνωρίζει την ωφέλεια που έχουμε από την προσευχή,τότε φέρνει όλες τις άσχετες σκέψεις,για να μας αποσπάσει από την προσευχή.Χρειάζεται λοιπόν να είμαστε ξύπνιοι καιπροσεκτικοί,όταν προσευχόμαστε.Και όταν δε λέμε λόγια,αλλά προσευχόμαστε μυστικά,και τότε ο Θεός μας ακούει.Κάποτε ο Μωυσής προσευχόταν μυστικά και ο Θεός του είπε «γιατί φωνάζεις σε μένα;»(Eξόδ. 14,1). Η μυστική προσευχή του ακουγόταν σαν μια μεγάλη κραυγή στο Θεό.

Και μη βιαζόμαστε ο Θεός να απαντήσει αμέσως στην προσευχή μας.Πρέπει να έχουμε υπομονή και να παρακαλούμε όχι μία,όχι δύο,αλλά πάρα πολλές φορές,μέχρι να το λάβουμε αυτό που ζητάμε.Ο Απόστολος Παύλος λέγει «να επιμένετε στην προσευχή...προσευχόμενοι σε κάθε καιρό με το φωτισμό του Αγίου Πνεύματος»(Εφ.6,18).Ο Ισαάκ προσευχόταν είκοσι χρόνια,για να  λύσει τη στείρωση της γυναίκας του Ρεβέκκας και να αποκτήσει ένα παιδί.Και η επιμονή του κέρδισε.Απόκτησε τον Ιακώβ.Η Χαναναία γυναίκα ζητεί από τον Κύριο να θεραπεύσει την κόρη της.Όταν ο Χριστός της λέγει ότι «δεν είναι σωστό να πάρω το ψωμί των παιδιών μου και να το ρίξω στα σκυλιά»(Ματθ.15,16),εκείνη δεν έπαψε να παρακαλεί, και πέτυχε αυτό που ήθελε ,τη θεραπεία της κόρης της με την υπομονή της.Στον Τελώνη  βέβαια της παραβολής,όπως και στο ληστή πάνω στο σταυρό,ο Θεός απάντησε αμέσως,για να δείξει τη μεγάλη του φιλανθρωπία στον αμαρτωλό άνθρωπο,και να μη απελπιζόμαστε,όσο αμαρτωλοί και αν είμαστε.Στο δίκαιο όμως Ισαάκ άργησε να απαντήσει,για να λάμψει η υπομονή του.Και να προφυλάξει τους δίκαιους από τον εγωισμό ότι τους ακούει ο Θεός αμέσως, επειδή είναι δίκαιοι.

Ο Θεός μπορεί να μην εκπληρώσει ποτέ αυτό που του  ζητάμε,γιατί αυτό ίσως να μην είναι για το συμφέρον μας,αν μας το δώσει.Δεν υπάρχει αποτυχημένη προσευχή.Και ο  Απόστολος  Παύλος δεν εισακούστηκε,όταν παρακαλούσε πολλές φορές να του πάρει ο Κύριος τη δοκιμασία που είχε.«μου δόθηκε σκόλοπας στη σάρκα...γι`αυτό τρεις φορές παρακάλεσα Τον Κύριο να μου το απομακρύνει και μου είπε,σου είναι αρκετή η χάρη μου»(Β΄Κορ.12,7-9).Στενοχωρέθηκε;Μήπως τα  εγκατέλειψε όλα; Όχι.Γιατί ο  Θεός ξέρει καλύτερα από όλους  το συμφέρον του καθενός. «Εάν εσείς» λέγει «γνωρίζετε να δίνετε ωφέλιμα πράγματα στα παιδιά σας»( Ματθ.7,11),πολύ περισσότερο ο Θεός μας γνωρίζει να δίνει,πότε να δίνει και τι να δίνει.

Ο Θεός ποτέ δε μας ακούει,όταν προσευχόμαστε να τιμωρήσει τους εχθρούς μας και τους ανθρώπους που μας έβλαψαν.Τότε όχι μόνο δεν εισακουόμαστε,αλλά παροργίζουμε το Θεό και στρέφουμε το ξίφος εναντίοντου εαυτού μας,γιατί ο Κύριος λέγει «να προσεύχεσθε για τους εχθρούς σας»(Ματθ.5,44).Ακόμη δε μας ακούει ο Θεός,όταν,αν και προσευχόμαστε,επιμένουμε στην αμαρτωλή ζωή και δεν έχουμε μετάνοια,ενώ οι Νινευίτεςστην Παλαιά Διαθήκη,όταν άρχισαν να προσεύχονται,άλλαξαν και την αμαρτωλή ζωή τους και σώθηκαν.

Και μη ζητάμε από το Θεό εφήμερα και δευτερεύοντα πράγματα, όπως oμορφιά,πλούτο,αξιώματα. Γιατί ο Κύριος λέγει «ζητείτε πρώτο τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη αυτού και όλα τα άλλα θα σας προστεθούν»( Ματθ.6,5-6).Και στην Κυριακή προσευχή ένα αίτημα βιοτικό υπάρχει.Τον παρακαλούμε για το καθημερινό μας ψωμί,ενώ τα άλλα αιτήματα αναφέρονται στην συγχώρεση των αμαρτιών και στη δοξολογία του Θεού και την εξάπλωση της πίστης σ`Αυτόν σε όλη τη γη.

Ποιός είναι ο κατάλληλος τόπος για την προσευχή;

1.    Το σπίτι σου,όπου μένεις με την οικογένειά σου.Ας γίνει το σπίτι σου μια Εκκλησία,που θα αποτελείται από άνδρες και γυναίκες.Διότι λέγει«΄Οπου είναι συγκεντρωμένοι δύο  ή τρείς στο όνομά μου,εκεί ανάμεσά τους  βρίσκομαι και εγώ»( Ματθ.18,20).

2.    Το δωμάτιό σου,όπου εκεί μυστικά,μακρυά από τους θορύβους και τα βλέμματα των ανθρώπων,θα συνομιλήσεις με το Θεό.Διότι λέγει «εσύ,όταν πρόκειται να προσευχηθείς,μπες στο δωμάτιό σου και,αφού κλείσεις τις πόρτες, προσευχήσου στον Πατέρα σου,που είναι παρών στο κρυφό αυτό μέρος και Αυτός θα σε ανταμείψει στα φανερά»( Ματθ.6,6).

3.    Ο Ναός, η Εκκλησία. Στο Ναό, όταν γίνεται η κοινή λατρεία,στέλνεται προς το Θεό φωνή από ολόκληρο το λαό.Δεν εισακούεσαι από τον Κύριο τόσο,όταν προσεύχεσαι μόνος σου,όσο όταν προσεύχεσαι με τους πνευματικούς σου αδελφούς. Στην Εκκλησία υπάρχει και κάτι επί πλέον.Και αυτό είναι η ομόνοια,η συμφωνία,ο σύνδεσμος της αγάπης και οι προσευχές τωνΙ ερέων,που τελούν και τα αγια Μυστήρια.Στην Εκκλησία θα κοινωνήσεις  το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου από τα χέρια των Ιερέων,για να μπορείς να ζεις πνευματικά.Η δύναμη της ομαδικής προσευχής είναι μεγάλη.Οι ολόθερμες προσευχές της Εκκλησίας άνοιξαν τις κλειστές πόρτες της φυλακής για τον κορυφαίο  Απόστολο Πέτρο με τρόπο θαυματουργικό( Πράξ.12,5).

4.    Αλλά ο Θεός είναι παντού παρών.Όπου και αν είσαι,όπου και αν  πας και Τον καλέσεις, ακούει. Πες το «ελέησέ με» ,αυτή την τόσο σύντομη προσευχή, και ο Θεός σε ακούει.Και αν είσαι έξω από το σπίτι σου,στην αγορά,στην εργασία σου,στο μαγειρείο,όπου και αν είσαι,κραύγαζε και λέγε «ελέησέ με»,χωρίς να κινείς τα χείλη,αλλά φωνάζοντας με την ψυχή σου.

Διότι ο Θεός μας ακούει και όταν σιωπούμε,οπουδήποτε και αν βρισκόμαστε.Ο Θεός δεν ντρέπεται τον τόπο.Ένα πράγμα μόνο ζητάει.Θερμή προσευχή,γεμάτη από πραότητα και ταπείνωση και θα σε ακούσει. «Σε ποιόν να ρίξω το σπλαχνικό μου βλέμμα παρά στον ταπεινό και γαλήνιοκαι εκείνον που τρέμει τους λόγους μου»( Ησαϊας. 66,2) λέγει στην Παλαιά Διαθήκη.Και αυτή η σύντομη προσευχή, το «ελέησέ με», είναι μια ολοκληρωμένη προσευχή.Γιατί αυτός που τη λέει δείχνει πως αισθάνεται τα αμαρτήματά του και ζητεί συγχώρεση από το Θεό.Το σώμα μας είναι ναός του Θεού και επομένως τόπος κατάλληλος,για να στέλνουμε τις προσευχές μας στο Θεό.Το «ελέησέ με»,αυτή η προσευχή που λέγεται με το νου,η νοερά προσευχή,έχει πολλή δύναμη.Μπορούμε να τη λέμε όπου  βρισκόμαστε,Και έτσι να ζούμε  διαρκώς μέσα στην ατμόσφαιρα του Θεού και ο νους μας να είναι στο Θεό.

Ο χριστιανός όμως πρέπει να προσεύχεται και σε τακτές ώρες.Να προσεύχεται το πρωί,πριν από την εργασία του,να τον ευχαριστεί για τα αγαθά     που του έχει χαρίσει  και να τον παρακαλεί να διανύσει την ημέρα του με γαλήνη,χωρίς να πέσει σε πολλά και διάφορα σφάλματα.Και το βράδυ να καταφεύγει στη φιλανθρωπία του Θεού να τον συγχωρέσει,αν σε κάτι τον ελύπησε ή ελύπησε το συνάνθρωπό του. «Ας είναι»,λέγει ο Δαυίδ, «η προσευχή μου σαν θυμίαμα ενώπιόν σου και ας είναι το σήκωμα των χεριώνμου σαν θυσία εσπερινή»( ψαλμ. 140,2).Και  δεν ορίστηκε τυχαία αυτός ο ψαλμός να ψάλλεται σε κάθε Εσπερινό στην Εκκλησία.Προσευχή με υψωμένα χέρια ,καθαρά από αρπαγή και πλεονεξία,καθαρά με την ελεημοσύνη και τη φιλανθρωπία,και γλώσσα απαλλαγμένη από πονηρά λόγια.

Ο Προφήτης Δαυίδ,παρ` όλες τις ευθύνες και τις εργασίες που είχε,σαν Βασιλιάς που ήταν,σηκωνόταν και τη νύχτα και προσευχόταν. «Μέσα στα μεσάνυχτα σηκωνόμουν, για να σε δοξολογήσω και να σε ευχαριστήσω για τα δίκαια παραγγέλματά σου» ( ψαλμ.118,62) γράφει.Ποια συγγνώμη θα τύχουμε εμείς,που,ενώ ζούμε μέσα σε τόση άνεση,χωρίς τόσες φροντίδες, όχι μόνο κοιμόμαστε όλες τις νύχτες,αλλά ούτε την ημέρα δεν κάνουμε τις καθιερωμένες προσευχές με την προσοχή που πρέπει ; Που τρώμε το φαγητό μας και δε θυμόμαστε να τον ευχαριστήσουμε για την καθημερινή τροφή που μας δίνει;

Όπως δεν υπάρχει κατάλληλος καιρός για την αναπνοή,αλλά,για να ζήσουμε,πρέπει συνέχεια να αναπνέουμε, έτσι και για την προσευχή.Για να ζούμε πνευματικά, πρέπει να ζητούμε τη βοήθεια του Θεού και να συνομιλούμε μαζί Του.

Και μη ζητούμε μόνο για τον εαυτό μας και τους συγγενείς μας.Έχουν ανάγκη και οι Ιερείς μας.Να παρακαλούμε το Θεό να τους δίνει δύναμη και φωτισμό.Να υψώνουμε τα χέρια μας,ο καθένας ιδιαίτερα,αλλά και όλοι μαζί στην Εκκλησία για τους Ιερείς,για να μπορούν να μας διακονούν,να μας διδάσκουν και να στέλνουν τις προσευχές μας στο Θεό.Ο Απόστολος Παύλος στην επιστολή του παρακαλεί τους Κολασαείς ( Κολ.4,2-3) «να επιμένετε στην προσευχή.Μη παύετε να ευγνωμονείτε το Θεό. Προσεύχεσθε κοντά στα άλλα και για μας,να δώσει ο Θεός νέες ευκαιρίες για το κήρυγμα, ώστε να διακηρύξουμε το μυστήριο του ευαγγελίου».

Να προσευχόμαστε ακόμη για τους άρχοντες του κράτους,για να τους φωτίζει ο Θεός να διοικούν σωστά.Ακόμη και για τους άπιστους να προσευχόμαστε,για να γίνει  το θέλημα του Θεού και στη γη,όπως και στον ουρανό.Στον ουρανό δεν υπάρχουν άπιστοι.Κανένας ενάντιος στο Θεό. Και ο Θεός θέλει  «όλοι οι άνθρωποι να σωθούν και να γνωρίσουν την αλήθεια»( Α ΄Τιμ.2,3 ).

Μη φοβηθείς να προσεύχεσαι ακόμη και για τους αιρετικούς,για να βρουν ξανά  το δρόμο τους και να έρθουν στη σωστή πίστη.

Η προσευχή μας,για να είναι πιο δυνατή και πιο γνήσια,πρέπει να βοηθηθεί από τη νηστεία. «Το γένος αυτό δε βγαίνει παρά μόνο με προσευχή και νηστεία» ( Ματθ.17,21 ) λέγει ο Κύριος.Ο διάβολος δηλαδή δε νικιέται παρά με προσευχή και νηστεία.Χρειάζεται ακόμη την ευσπλαχνία και την ελεημοσύνη.Όταν προσεύχεσαι,να έχεις ένα μικρό κουτί και να ρίχνεις εκεί τον οβολό σου για την ελεημοσύνη προς τους φτωχούς.Έτσι η προσευχή σου ανεβαίνει πιο εύκολα και πιο γρήγορα στο Θεό.

Για την προσευχή χρειάζεται ακόμη η ταπείνωση και η πραότητα.Ο Απόστολος Παύλος γράφει. « Θέλω οι άνδρες να προσεύχονται σε κάθε τόπο υψώνοντας άγια χέρια,χωρίς οργή και διαλογισμούς»( Α΄Τιμ.2,8).Και από τις γυναίκες ζητάει και κάτι περισσότερο «το να στολίζουν τον εαυτό τους με ντροπή και σωφροσύνη και με σεμνή ενδυμασία και όχι με πλεξούδες μαλλιών ή με χρυσό ή με μαργαριτάρια, αλλά με ό,τι ταιριάζει σε γυναίκες θεοσεβείς,με έργα αγαθά»( Α΄Τιμ.2,9).

Ας προσευχόμαστε μόνοι μας και με τους πολλούς και ας επικαλούμαστε και τους Αγίους μας να παρακαλούν το Θεό για μας.Έχουν πολλή δύναμη οι προσευχές τους και μας βοηθούν,όταν φυσικά βοηθούμε και μεις.Όταν είμαστε προσεκτικοί και φροντίζουμε καθημερινά να αλλάζουμε προς το καλύτερο τη συμπεριφορά μας.Για να μοιάζουμε όλο και περισσότερο στονΚύριό μας,το Χριστό, που έχει όλη τη δύναμη.Η επίκληση του ονόματος του Χριστού όχι μόνο βγάζει το φίδι από τη φωλιά ,αλλά θεραπεύει και τα τραύματα .Όχι μόνο νικάει το διάβολο δηλαδή,αλλά μας θεραπεύει και τα πάθη.

Η προσευχή είναι το ξίφος των μοναχών.Οι μοναχοί έχουν ως κύριο έργο τους την προσευχή. Μοιάζουν σ` αυτό με τους Αγγέλους,που στον ουρανό διαρκώς αιώνια υμνούν και δοξολογούν το Θεό.Με αυτή ως όπλο μέρα και νύχτα δέονται στο Θεό και νικούν τα πάθη και αποκρούουν τους πειρασμούς του διαβόλου.

Για δύο λόγους πρέπει να καλοτυχίζει κανείς αυτούς που υπηρετούν το Θεό.Πρώτο,γιατί την ελπίδα της σωτηρίας τους την έχουν εναποθέσει στις άγιες προσευχές και δεύτερο,διότι με τη γραφή διαφύλαξαν τους ύμνους και τις λατρείες που προσέφεραν στο Θεό και μας  μετέδωσαν το δικό τους

θησαυρό,για να ζούμε όλο το χρόνο με τη μελέτη και τη λατρεία του Θεού, και αυτά να τα θεωρούμε ως ζωή, αυτά ως υγεία και πλούτο, το να προσευχόμαστε δηλαδή στο Θεό με καθαρή και αγνή ψυχή και να μοιάζουμε έτσι με τους Αγγέλους.«Ας πλησιάζουμε με θάρρος στο θρόνο της χάριτος Του,για να λάβουμε Έλεος και για να βρούμε χάρη την ώρα που θα τη χρειαζόμαστε για βοήθεια»( Εβρ.4,16), λέγει ο Απόστολος Παύλος,και θα νικήσουμε,γιατί ο Κύριος μας είπε « έχετε θάρρος, εγώ έχω νικήσει τον κόσμο»( Ιω.16,33).